b_150_120_16777215_00_images_dzialalnosc_maly_katyn_trzebuska_turza_2012-01-03-2012-02-29.jpgWystawa "Trzebuska - Turza - Mały Katyń Ziemi Sokołowskiej"

 

Z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Ziemi Sokołowskiej w rzeszowskim muzeum prezentowana jest obecnie wystawa ukazująca tragiczne losy więźniów obozu NKWD w TrzebusceWystawę oglądać można w Muzeum Historii Miasta Rzeszowa, oddziale Muzeum Okręgowego w Rzeszowie w okresie 03.01 – 29.02.2012 roku. 

Latem 1944 roku na tereny Rzeszowszczyzny wkroczyły oddziały Armii Czerwonej operujące w ramach I Frontu Ukraińskiego. Żołnierze Armii Krajowej przystąpili wówczas do realizacji planu Burza i współdziałając z armią sowiecką wyzwalali kolejne miasta i wsie. Społeczeństwo cieszyło się długo oczekiwaną wolnością. Bardzo szybko okazało się jednak, iż ma ono bardzo gorzki smak. Pierwsze kontakty z czerwonoarmistami oraz NKWD uzmysłowiły bowiem, iż wyzwolenie ma iluzoryczny charakter. Wkrótce po wkroczeniu Sowietów rozpoczął się okres aresztowania członków Polskiego Państwa Podziemnego, rozbrajania żołnierzy AK i rozbijania oddziałów idących na pomoc walczącej Warszawie. Zamek rzeszowski, zamieniony w okresie okupacji hitlerowskiej w więzienie, zapełnił się żołnierzami Armii Krajowej, spośród których wielu wywiezionych zostało w głąb ZSRR. Wielu żołnierzy AK, walczących przez blisko pięć lat z okupantem hitlerowskim, zginęło po opuszczeniu przez niego Rzeszowszczyzny z rąk Sowietów. Jednym z takich miejsc, gdzie dokonywano masowych zbrodni na Polakach, jest las turzański nieopodal Sokołowa Małopolskiego. Ze względu na katyński charakter masowych mordów, które tam wykonywano, miejsce to zyskało miano Małego Katynia.

Wystawa ma charakter edukacyjny, jej celem jest przybliżenie historii obozu NKWD w Trzebusce i tragicznych losów więzionych tam żołnierzy Armii Krajowej. Zaprezentowane na niej zostały zdjęcia pokazujące miejsce obozu i masowych mordów, zdjęcia z prac ekshumacyjnych oraz reprodukcje zeznań świadków, dokumentów i artykułów prasowych z przełomu lat 80-tych i 90-tych, w których po latach milczenia upominano się o upamiętnienie ofiar z lasu turzańskiego. Wystawa, pokazywana corocznie podczas wrześniowych uroczystości w lesie turzańskim, uzupełniona została archiwalną prasą z okresu poszukiwań grobów pomordowanych i prac ekshumacyjnych w roku 1990 oraz publikacjami o charakterze naukowym, w tym także wydawnictwami TMZS dotyczącymi tragicznych wydarzeń, które rozegrały się jesienią 1944 roku na Ziemi Sokołowskiej.

Wystawa przygotowana została przez historyków, regionalistów, członków Towarzystwa Miłośników Ziemi Sokołowskiej. Dotychczas prezentowana była podczas corocznych nabożeństw w intencji pomordowanych w lesie w Turzy oraz w szkołach i kościołach regionu.

Łukasz Ożóg